Kivi üreticilerinden ithalat uyarısı

Ordu Kivi Üreticileri Birliği Derneği Başkanı Yusuf Uzunlar, yayımladığı "2026 Yılı Kivi Raporu" ile bölgedeki üreticilerin karşılaştığı zorluklara ve ithalat baskısına dikkat çekti. Uzunlar, gümrük kapılarında denetimlerin artırılması ve ithalatta ek mali yükümlülüklerin yükseltilmesi gerektiğini vurguladı.

Ünye Kent'te yayınlanan habere göre, Uzunlar, İran'dan getirilen kivinin iç piyasa fiyatlarını düşürdüğünü ifade etti. Dünya genelinde kivi üretiminin 2024 verilerine göre 5 milyon tona ulaştığını hatırlatan Uzunlar, İran'ın yıllık 320 bin ton, Yunanistan'ın ise 300 bin ton üretim gerçekleştirdiğini aktardı. Türkiye'de 30 yılı aşkın süredir kivi yetiştirildiğini ve 2024 yılında 110 bin ton rekolte elde edildiğini belirten Uzunlar, sektördeki gelişimin henüz "emekleme çağında" olduğunu kaydetti.

Bölgedeki fiyat dalgalanmalarına değinen Uzunlar, 2026 yılında İran'daki savaş durumu ve ekonomik kriz nedeniyle kivi fiyatlarının 30 liraya kadar gerilediğini belirtti. Bu durumun İran kivisinin Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Türkiye'ye girmesine neden olduğunu vurgulayan Uzunlar, 2025 yılında kilogramı 80 ila 90 liradan satılan kivinin bu yıl 40-50 liradan dahi zor satıldığını dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünün 1 Eylül-15 Şubat tarihleri arasında ithalat yasağına rağmen sınır ticareti ve komşu ülkeler üzerinden ithalatın sürdüğünü öne sürdü. Uzunlar, klasik ithalatta ton başına 500 dolar olan fonun 2021'de 350 dolara düşürülmesi sonucu düşük fiyatlı İran kivisinin piyasaya girdiğini ve Nisan-Mayıs 2026 döneminde depolardaki yerli kivilerin ilk kez çürüyerek çöpe atıldığını ifade etti.

Kivinin 12 ay boyunca sulama, budama ve yüksek bahçe kurulum maliyeti gerektiren hassas bir ürün olduğunu belirten Uzunlar, piyasa istikrarı için taleplerini sıraladı. Kivi üretiminin yok denecek kadar az olduğu Azerbaycan ve Gürcistan ile İran gümrük kapılarında denetimlerin sıkılaştırılmasını isteyen Uzunlar, Eylül-Mart dönemini kapsayan ithalat kısıtlamalarının sahada sıkı kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. İthalatta uygulanan ek mali yükümlülüğün ton başına 750 dolar seviyesine çıkarılmasını talep eden Uzunlar, Türkiye'nin kivi üretim ve ihracatında 500 bin ton hedefine ulaşması için yerli üreticinin korunması gerektiğini sözlerine ekledi.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Yeni Parti Ordu Milletvekili Seyit Torun, fındık üreticisinin ardından kivi üreticisinin de yanlış tarım ve ithalat politikalarının bedelini ödediğini savundu. Hazırlanan raporun tablonun ciddiyetini ortaya koyduğunu belirten Torun, "Geçtiğimiz yıl 80-90 liradan alıcı bulan kivi, bu yıl 40-50 liraya dahi zor satılıyor. Gübre, işçilik, sulama ve bakım maliyetleri katlanırken üreticimizin alın teri her geçen gün daha da değersizleşiyor." ifadelerini kullandı.

TürkAta Haber Ajansı
Ordu Gündemi